Cục Quản lý đấu thầu, bộ Kế hoạch và Đầu tư và các cơ quan chức năng như cục An ninh kinh tế tổng hợp, cục Cảnh sát kinh tế nhận được phản ánh về hiện tượng “khoác áo giả” của một số công ty trúng thầu bằng hồ sơ bị làm giả nhằm hợp lý hoá các tiêu chí theo quy định của luật Đấu thầu.
Điển hình mới đây là trường hợp liên danh công ty cổ phần Xây lắp và dịch vụ Sông Đà – công ty cổ phần Tập đoàn đầu tư thương mại công nghiệp Việt Á (Công ty Việt Á). Các cơ quan này phối hợp để làm rõ hành vi, thủ đoạn gian dối, vi phạm quy định Luật Đấu thầu và có dấu hiệu phạm vào Điều 122, Bộ luật Hình sự 2015.
Để có bộ hồ sơ đẹp dự thầu, tìm kiếm cơ hội lĩnh gói thầu trị giá hàng chục, hàng trăm tỷ đồng, công ty Việt Á đã thông qua đơn vị kiểm toán, biến tình trạng kinh doanh thua lỗ triền miên, kém năng lực tài chính (không đủ điều kiện dự thầu) thành kinh doanh có lãi, có đủ năng lực tài chính (đủ điều kiện dự thầu).
Tình trạng này gây hậu quả nghiêm trọng, vừa ảnh hưởng đến tính minh bạch, công khai quá trình đấu thầu theo quy định pháp luật, dẫn tới gói thầu trao sai địa chỉ, rơi vào nhà đầu tư yếu kém, ảnh hưởng xấu tới chất lượng, hiệu quả gói thầu.
Theo số liệu thống kê lợi nhuận kế toán trước thuế các năm từ 2013 đến 2016 do công ty Kiểm toán VFA kiểm toán đối với công ty Việt Á là dương (+), tức có lãi. Cụ thể, công ty Kiểm toán VFA kết luận lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh của công ty Việt Á năm 2014 lãi 2,24 tỷ đồng; năm 2015 lãi 3,74 tỷ đồng; năm 2016 lãi 1,56 tỷ đồng.
Tổng lợi nhuận kế toán trước thuế năm 2014 lãi 1,25 tỷ đồng; năm 2015 lãi 2,49 tỷ đồng; năm 2016 lãi 1,87 tỷ đồng. Tuy nhiên, số liệu thực tế do cục Thuế Hà Nội thống kê thì tình hình trái ngược, tất cả các năm nói trên đều âm (-), tức thua lỗ. Cụ thể, tổng lợi nhuận kế toán trước thuế của công ty Việt Á năm 2014 lỗ tới 23,9 tỷ đồng; năm 2015 lỗ 21,37 tỷ đồng và năm 2016 lỗ 3,28 tỷ đồng.
Với hồ sơ đã được “khoác áo đẹp” này, công ty Việt Á đã dễ dàng “qua mặt” các cơ quan chức năng để lĩnh về những gói thầu lớn. Điển hình như, ngày 17/5/2015, liên danh công ty TNHH Điện Địa phương – công ty cổ phần Tập đoàn Đầu tư Thương mại công nghiệp Việt Á dự nộp hồ sơ gói thầu số 7, xây lắp đường dây từ G25-G29 thuộc dự án đường dây 500KV TĐĐL – rẽ Sông Mây – Tân Uyên. Liên danh này được đại diện chủ đầu tư là ban QLDA các công trình điện miền Nam, tổng công ty Truyền tải điện quốc gia trao lô thầu trên với giá trị 86 tỷ đồng.
 |
|
Số liệu thống kê thực tế của cục Thuế Hà Nội khác xa con số kiểm toán đối với công ty Việt Á. |
Dự án đã được khởi công và hiện đã hoàn thành khoảng 80%. Ngày 7/9/2017, liên danh công ty cổ phần xây lắp, dịch vụ Sông Đà và công ty Việt Á nộp hồ sơ gói thầu số 4, xây lắp đường dây đoạn từ điểm đầu đến vị trí G7 thuộc dự án đường dây 500KV sông Hậu – Đức Hoà. Tháng 11/2017, liên danh này trúng 2 lô thầu, gồm lô 4.2 xây lắp đường dây T12 đến T33 trị giá 71,5 tỷ đồng; lô 4.3 xây lắp đường dây từ T33 đến T56, giá trị 76,6 tỷ đồng. Dự án đã động thổ ngày 10/11/2017. Ngày 12/10/2017, liên danh công ty cổ phần Xây lắp, dịch vụ Sông Đà và công ty Việt Á dự nộp gói thầu xây lắp trạm và đường dây thuộc dự án trạm biến áp 220KV Thanh Nghị và đường dây 220KV Nho Quan – Thanh Nghị, dự án do ban QLDA các công trình điện miền Bắc, Tổng công ty truyền tải điện quốc gia làm chủ đầu tư. Đây là nguồn vốn do ngân hàng tái thiết Đức tài trợ cho vay. Hồ sơ gói thầu đã được mở vào ngày 1/12/2017.
Tiếp đó, ngày 20/10/2017, liên danh công ty cổ phần Xây lắp, dịch vụ Sông Đà và công ty Việt Á tham dự nộp gói thầu xây lắp trạm và đường dây thuộc tiểu dự án đường dây 220KV Bắc Giang – Lạng Sơn và trạm biến áp 220 KV Lạng Sơn do BQLDA các công trình điện miền Trung – Tổng công ty truyền tải điện quốc gia làm chủ đầu tư. Dự án cũng do nguồn vốn ngân hàng tái thiết Đức tài trợ cho vay, hồ sơ tài chính mở vào ngày 1/12/2017…
Như vậy, dù năng lực tài chính yếu kém, kinh doanh thua lỗ triền miên nhưng bằng cách “phù phép”, công ty Việt Á vẫn có bộ hồ sơ đẹp để dự và nhận các gói thầu xây lắp truyền tải điện quốc gia. Theo tập đoàn Điện lực, việc thi công các gói thầu truyền tải điện rất phức tạp, gồm nhiều hạng mục, đòi hỏi nhà thầu phải có năng lực kinh nghiệm về hợp đồng tương tự, có năng lực tài chính, kinh nghiệm về thi công.
Nếu giao cho công ty yếu kém về tài chính, năng lực và kinh nghiệm dễ bị làm ẩu, khi đó hậu quả sẽ khôn lường. Thực tế, công ty cổ phần Xây lắp và dịch vụ sông Đà (thành viên liên danh công ty cổ phần Xây lắp, dịch vụ Sông Đà và công ty Việt Á) đã triển khai gói thầu xây lắp trạm biến áp và đấu nối thuộc dự án trạm biến áp 220 KV Bắc Ninh và đấu nối. Đến quý I-2017, dự án chuẩn bị đóng điện thì xảy ra cháy nổ các tủ điều khiển thông tin, hệ thống biến áp, công tơ, thiết bị đo đếm, gây nhiều thiệt hại nghiêm trọng.
Theo cán bộ cục Đấu thầu, với việc giả mạo hồ sơ như công ty cổ phần Tập đoàn Đầu tư Thương mại công nghiệp Việt Á, mức độ ảnh hưởng là nghiêm trọng, vừa vi phạm quy trình đấu thầu, vừa có thể gây những thiệt hại về hiệu quả, chất lượng dự án. Trong trường hợp này, công ty Việt Á đã vi phạm nghiêm trọng các hành vi bị cấm, quy định tại điểm a, c, khoản 4 và điểm a, khoản 5, Điều 89, luật Đấu thầu. Do đó, cần phải làm rõ để xử lý nghiêm theo quy định pháp luật, trước mắt là dừng các dự án mà công ty có hồ sơ dự thầu.
Trong khi đó, dù yêu cầu về kinh nghiệm (với các hợp đồng tương tự) là bắt buộc thì nhiều trường hợp cũng bị gian lận. Công ty cổ phần Xây lắp và dịch vụ Sông Đà là thành viên trong liên danh công ty cổ phần Xây lắp và dịch vụ Sông Đà – công ty cổ phần tập đoàn đầu tư thương mại công nghiệp Việt Á dự gói thầu số 3 về xây lắp trạm biến áp và đấu nối thuộc dự án trạm biến áp 220KV Bắc Ninh 3 và đấu nối.
Hợp đồng kinh nghiệm được sử dụng kèm hồ sơ là Hợp đồng số 27/2009/HĐXL-BĐH-SDSEC xây dựng trạm phân phối 220KV và ĐZ 220KV từ trạm tăng áp đến sân phân phối 220 KV công trình thủy điện Bản Vẽ. Giá trị hợp đồng này ghi hơn 50,47 tỷ đồng. Tuy nhiên, theo Hợp đồng số 41/2005/HĐXL-BĐH, phụ lục 41+3/2010/HĐXL-BĐH-XLDV ký ngày 31/7/2008 có nội dung, khối lượng công việc hoàn toàn giống với hợp đồng 27/2009/HĐXL-BĐH-SDSEC nhưng giá trị không phải 50,47 tỷ đồng mà chỉ là 6,95 tỷ đồng. Giá trị còn lại hơn 40 tỷ đồng thực chất là do các đơn vị khác trong tổng thầu xây lắp thực hiện. Như vậy, bản hợp đồng tương tự đã bị đẩy lên gấp hơn 7 lần nhằm làm đẹp hồ sơ, hợp pháp hóa khi đấu thầu.
Đ.Minh
Post a Comment